Dla kogo umowa z NFZ, czyli o problemach w wykładni art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach

Artykuł 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wskazuje, że podstawą udzielenia świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa zawarta pomiędzy świadczeniodawcą i Funduszem. Kolejne jednostki redakcyjne przewidują kto może a kto nie może zawrzeć umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia. I tak ust. 2 przedmiotowego przepisu wskazuje, że umowa może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie, ust. 3 zaś zastrzega, że nie można zawrzeć umowy o udzielanie świadczeń z lekarzem, pielęgniarką, położną, inną osobą wykonującą zawód medyczny lub psychologiem, jeżeli udzielają oni świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem.

Umowa zawierana z Funduszem jest z cywilistycznego punktu widzenia umową wzajemną i odpłatną, w której każda ze stron jest jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem.

Na uwagę zasługuje tu przywołany wyżej ust. 3 omawianego przepisu, który uniemożliwia zawarcie umowy z Funduszem lekarzowi prowadzącemu prywatną praktykę i jednocześnie pozostającemu w określonym stosunku prawnym z podmiotem leczniczym, który sam ma zawartą umowę z NFZ. Ustawodawca wyklucza zatem współistnienie dwóch stosunków prawnych w zakresie świadczenia usług opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – własnej umowy z Funduszem i jednoczesnego świadczenia usług u świadczeniodawcy posiadającego taką umowę. Sankcja z tytułu naruszenia przedmiotowego zakazu jest dotkliwa – § 36 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 roku w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przewiduje, że w takim przypadku dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może rozwiązać umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia. Jeśli strony tak ustalą, rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia może zostać poprzedzone wezwaniem świadczeniodawcy do usunięcia uchybień w terminie 14 dni lub dłuższym.

Redakcja przepisu budzi pewne wątpliwości. Po pierwsze, w ustawie nie określono, czy momentem relewantnym dla oceny spełnienia wymogu z art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach jest moment jej zawierania, czy też cały okres jej obowiązywania. W praktyce, w ramach konkursu ofert oferent nie ma obowiązku spełnienia wymogu z art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach, powinien jedynie złożyć oświadczenie, że w przypadku wyboru jego oferty, w momencie zawarcia umowy z Funduszem wymóg ten będzie spełniony. Wydaje się, że intencją ustawodawcy – mając na względzie treść sankcji przywołanej powyżej – jest przestrzeganie zakazu przez cały czas związania umową. Po drugie, konstrukcja przepisu nakazuje przyjąć, że podmiotem, z którym nie można zawrzeć umowy jest – zgodnie z zasadą uniemożliwiającą rozszerzoną interpretację wyjątków – wyłącznie lekarz, pielęgniarka, położna, inna osoba wykonująca zawód medyczny lub psycholog. Zakazem tym nie są zatem objęte spółki osobowe, ani tym bardziej kapitałowe. Grupa lekarzy prowadząca podmiot leczniczy w formie spółki partnerskiej, która to spółka ma zawartą umowę z NFZ może być zatem zatrudniona u świadczeniodawcy, który sam taką umowę posiada. Stwierdzenie, że taka była intencja ustawodawcy musi budzić wątpliwości.

 Do góry